Moedermelk bewaren en moedermelk opwarmen: onze tips

Wil je melk afkolven, maar weet je niet hoelang je moedermelk kunt bewaren? Geen nood! Hier lees je hoe je borstvoeding kunt invriezen en hoe je deze in de koelkast kunt bewaren. We hebben alle antwoorden op de meest gestelde vragen over het bewaren en opwarmen van moedermelk:

• Hoelang kun je moedermelk in de koelkast bewaren?
• Hoelang kun je moedermelk buiten de koelkast bewaren?
• Hoelang kun je afgekolfde melk bewaren in de vriezer?
• Wat is de beste manier om bevroren moedermelk te ontdooien?
• Kun je ontdooide moedermelk bewaren?
• Hoe kun je moedermelk opwarmen?
• Kun je moedermelk opnieuw opwarmen?
  

Borstvoeding bewaren: belangrijke punten

Laten we even beginnen met een aantal belangrijke punten waar je rekening mee moet houden als je afgekolfde melk wil bewaren:

• Hoe hygiënischer je werkt bij het kolven en bewaren van je melk, hoe langer deze goed blijft.¹ Door je handen goed te wassen en gesteriliseerde materialen en verpakkingen te gebruiken, zorg je ervoor dat er minder bacteriën in de melk terechtkomen. Is dit er even bij ingeschoten? Houd dan de kortere houdbaarheid aan bij alle volgende richtlijnen.
• Net als bij koemelk kun je vaak goed zien en ruiken dat moedermelk bedorven is. Een rotte geur en klonten zijn duidelijke tekenen dat je de melk weg moet gooien.²
• Een scherpe, zepige geur en kleine vlokjes in de melk zijn echter geen teken van bederf. Dit is een natuurlijke reactie van de enzymen in borstvoeding. Als je kindje deze melk drinkt, kun je die gerust blijven aanbieden.^1,2

Hoelang kun je moedermelk in de koelkast bewaren?

Zolang je de volgende regels voor het bewaren van moedermelk volgt, kun je de melk meestal zonder problemen drie tot zelfs acht dagen in de koelkast bewaren.^1,2,3 Volg deze richtlijnen om borstvoeding te bewaren in de koelkast:

• Moedermelk moet je meteen na het afkolven in de koelkast zetten. 
• De melk moet in schone en gesteriliseerde moedermelkverpakkingen bewaard worden.
• Bewaar moedermelk in het onderste vak helemaal achteraan in de koelkast, omdat het daar het koudst is.
• Moedermelk moet voortdurend op maximaal vier °C gekoeld worden. 
• Borstvoeding mag niet in de deur van de koelkast bewaard worden, aangezien de temperatuur daar kan schommelen. 

Hoelang kun je moedermelk buiten de koelkast bewaren?

Wil je afgekolfde melk buiten de koelkast bewaren, bijvoorbeeld omdat je een uitstapje maakt met je baby? Je moedermelk blijft vier tot acht uur goed op kamertemperatuur (19 tot 22 °C).^1,2 Bij hogere temperaturen zal de melk sneller bederven, terwijl deze bij lagere temperaturen (bijvoorbeeld in een koelbox) langer houdbaar is.

Hoelang kun je afgekolfde melk bewaren in de vriezer?

Wil je je moedermelk liefst langer bewaren? Zo kun je borstvoeding invriezen:

• Je moet de melk onmiddellijk na het afkolven in de vriezer doen. 
• Als je vers afgekolfde melk in dezelfde bak als ingevroren melk wilt bewaren, moet je de melk eerst in de koelkast laten afkoelen. Voeg in elk geval geen warme melk aan de bevroren melk toe. 
• Bevroren moedermelk die tussen -18 en -20 °C bewaard wordt is 6 tot 12 maanden houdbaar.^1,2,3
• Afgekolfde melk die in een vriesvak bewaard wordt (1 of 2 sterren) kun je maximaal 2 weken bewaren.^2,3
• In het algemeen raden we aan om moedermelk in kleine porties bewaren, d.w.z. minder dan 60 ml, zodat je ze gemakkelijk kunt ontdooien. 
• Bevroren moedermelk ontdooien doe je wanneer je de melk nodig hebt. Na het ontdooien kun je de porties zonder problemen mengen. 
• Gebruik alleen bakjes die geschikt zijn om in de diepvries te bewaren.

Wat is de beste manier om bevroren moedermelk te ontdooien?

Het is het beste om de moedermelk langzaam in de koelkast te ontdooien; meestal duurt dit ongeveer 6–12 uur, afhankelijk van de portiegrootte. Bevroren moedermelk mag je niet bij kamertemperatuur laten ontdooien, want anders kan de melk bederven. Als je baby al erg honger heeft, kun je de melk ook sneller ontdooien onder warm stromend water. De temperatuur van het water mag niet hoger zijn dan 37 °C.¹

Bevroren moedermelk mag niet in de magnetron ontdooid worden, omdat dit de voedingsstoffen kan vernietigen en de melk niet gelijkmatig opwarmt. Zo bestaat het risico dat de baby zich brandt aan hete plekken in de melk. Ontdooide moedermelk kan niet meer ingevroren worden, ook als de houdbaarheid nog niet overschreden is.

Hoelang kun je ontdooide moedermelk bewaren?

Na ontdooien kan moedermelk tot maximaal 24 uur in de koelkast bewaard worden. Gemiddeld drinkt een baby 60 ml per borstvoedingsmaaltijd, maar afhankelijk van het ontwikkelingsstadium van de baby kan dat meer of minder zijn. Houd hier rekening mee bij het bepalen van de hoeveelheid melk die je ontdooit.

Als ontdooide moedermelk op kamertemperatuur wordt bewaard, is de melk ongeveer twee uur houdbaar. Overtollige melk die dan nog niet opgedronken is, mag niet meer gebruikt worden. In het begin is het voor nieuwe moeders niet zo gemakkelijk om te weten hoe vaak de baby gevoed moet worden en veel moeders maken zich ook zorgen of hun baby wel genoeg melk drinkt. Pasgeborenen drinken vaak weinig, maar wel vaker en brengen zo de voedselinname in evenwicht.

Hoe kun je moedermelk opwarmen?

Of je moedermelk nu in de koelkast of in de vriezer bewaart, de melk moet voor het voeden opgewarmd worden om koliek bij de baby te voorkomen. Afhankelijk van de voorkeur van je baby kun je de melk opwarmen tot kamertemperatuur of lichaamstemperatuur. Zo kun je borstvoeding opwarmen¹:

• De snelste manier om de melk op te warmen is in een flessenwarmer, maar de temperatuur mag niet hoger zijn dan 40 °C. 
• Als alternatief kun je de voorraadbeker met de melk opwarmen in een kom lauw water, die niet warmer mag zijn dan 37 °C. 
• Borstvoeding opwarmen in de magnetron is niet aan te bevelen omdat de melk in de magnetron niet gelijkmatig opwarmt.

Kun je moedermelk opnieuw opwarmen?

Het korte antwoord is 'nee'. Moedermelk opnieuw opwarmen kan leiden tot een vermenigvuldiging van bacteriën in de melk. Voed de baby onmiddellijk na het opwarmen van de melk, want opgewarmde moedermelk is niet lang houdbaar. Als je de melk tot kamer- of lichaamstemperatuur hebt opgewarmd, kun je deze in een babyfles doen. Controleer of de drinktemperatuur van de babymelk bereikt is door een paar druppels op de rug van je hand te testen.

Je weet nu hoelang je moedermelk kunt bewaren in en buiten de koelkast, en in de vriezer. Maak je echter geen zorgen als het bewaren van moedermelk niet meteen lukt. Na verloop van tijd krijg je alles onder controle. Met deze tips zal borstvoeding bewaren en opwarmen zeker lukken.