Tips bij beginnende borstontsteking: symptomen herkennen en verhelpen

Hoewel borstvoeding een van de meest natuurlijke dingen is die een vrouw kan doen, is het niet altijd eenvoudig. Naast de speciale momenten zijn er enkele veelvoorkomende borstvoedingsproblemen die nieuwe moeders die borstvoeding geven kunnen tegenkomen. Een daarvan is borstontsteking, ook wel mastitis genoemd.

In dit artikel onderzoeken we de antwoorden op de meest gestelde vragen over mastitis, van betekenis tot behandeling:

• Wat is mastitis?
  
• Hoe voelt borstontsteking?
  
• Wat is de oorzaak van borstontsteking?
  
• Hoe kun je borstontsteking voorkomen?
  
• Mag je borstvoeding geven bij mastitis?
  
• Wat te doen bij borstontsteking
  

We zijn hier om tips en trucs te geven voor het omgaan met beginnende borstontsteking, maar als je je zorgen maakt of als je symptomen langer dan 24 uur aanhouden, is om hulp vragen het beste dat je kunt doen.¹ Praat met je huisarts voor de nodige ondersteuning.

Wat is mastitis?

Laten we beginnen bij het begin: wat is mastitis? De betekenis van dit woord is simpelweg 'borstontsteking'. Het is een infectie van het borstweefsel die vaak voorkomt bij vrouwen die borstvoeding geven. Hier zijn enkele feiten over borstontsteking en borstvoeding:¹

• Mastitis komt meestal voor drie tot vier weken na de bevalling.
  
• Borstontsteking is een zorg omdat het borstvoeding pijnlijk kan maken en het hechtingsproces kan belemmeren of zelfs de melktoevoer in gevaar kan brengen.
• Mastitis moet snel worden behandeld om jou en je baby te helpen zich gezond en comfortabel te voelen en om je melkproductie te beschermen.
• Het komt vooral voor bij vrouwen die borstvoeding geven, maar een klein deel van de vrouwen die geen borstvoeding geven ontwikkelt ook een type dat periductale borstontsteking wordt genoemd.

Hoe voelt borstontsteking?

Borstontsteking herkennen is de eerste stap om je klachten te verlichten. Mastitis zorgt niet alleen voor pijn en ongemak, maar mogelijk ook voor vermoeidheid en een uitgeput gevoel. Verwacht bij beginnende borstontsteking symptomen als²:

• Koorts en/of griepachtige verschijnselen
  
• Misselijkheid
• Braken
  
• Geelachtige afscheiding uit de tepel
  
• Borsten die warm of heet zijn om aan te raken
  
• Borsten die roze of rood van kleur lijken
  
• Borsten die stevig of hard aanvoelen
  
• Een branderig gevoel tijdens voedingen

Deze borstontstekingssymptomen lijken op die van stuwing, maar er is een belangrijk verschil tussen beide. Mastitis tast namelijk meestal slechts een deel van de borst aan, in plaats van beide hele borsten.

Wat is de oorzaak van borstontsteking?

Hoewel vroege borstontstekingssymptomen op elk moment kunnen optreden bij een nieuwe moeder, komen deze het meest voor binnen de eerste twee tot drie weken na de bevalling. De meest voorkomende oorzaken van borstontsteking zijn²:

• Lange onderbrekingen tussen voedingssessies, bijvoorbeeld wanneer je baby 's nachts begint te slapen.
  
• Onjuist aanleggen bij borstvoeding.
  
• Onvolledige afvoer van melk uit de borsten, bijvoorbeeld door een verstopt melkkanaal.
  
• Stuwing die onbehandeld blijft.
  
• Regelmatige druk op een deel van de borst.
  
• Trauma aan de borst veroorzaakt door verwonding of impact.
  
• Bacteriële infectie.

Kortom, de voornaamste oorzaak van borstontsteking is meestal dat melk te lang stil in de borst blijft, ook wel melkstasis genoemd, wat de groei van bacteriën bevordert. Het is daarom belangrijk om ervoor te zorgen dat de melk op de juiste manier uit de borsten wordt verwijderd om problemen te voorkomen.

Borstontsteking voorkomen

Nu je weet wat het veroorzaakt, is het goede nieuws dat er veel eenvoudige stappen zijn die je kunt volgen om borstontsteking te voorkomen²:

• Verzorg je borsten om druk en tepelirritatie te voorkomen
  Het goed verzorgen van je borsten kan mastitis helpen voorkomen. Zorg voor een goede hygiëne, draag geen knellende kleding en houd je tepels droog door zachte borstkompressen te gebruiken.
  
• Geef regelmatig borstvoeding
  Regelmatig, op tijd borstvoeding geven of afkolven en je borsten volledig leegmaken is belangrijk. Bij borstontsteking kolven kan ook, maar kolf niet meer melk af dan je kindje drinkt, om overproductie van melk te voorkomen.
  Tip: Gebruik een borstkolf om je borsten te legen als je tijdens de voedingstijd niet bij je baby kunt zijn. Zoek een gebruiksvriendelijke borstkolf, zoals een dubbele elektrische borstkolf. Deze helpt de afkolftijd te verkorten terwijl een kussen de melkstroom zachtjes stimuleert.
  
• Zorg ervoor dat je baby goed aanhecht
  Veel complicaties bij het geven van borstvoeding worden voorkomen als de baby goed aanlegt. Ontdek de verschillende borstvoedingshoudingen die goed aanleggen kunnen stimuleren en mastitis en andere ongemakkelijke problemen helpen voorkomen.
  
• Bouw borstvoeding geleidelijk af
  Om de kans op complicaties te minimaliseren, verlaag je de melktoevoer geleidelijk door de borstvoedingssessies één voor één te verminderen.
  Tip: Als het om de overstap naar flesvoeding gaat, willen we onze baby's de beste kans op succes geven, naast het voorkomen van mastitissymptomen. De Philips Avent Natural Response-fles lijkt niet alleen op de borst, maar de unieke speenopening en uiteinde geven ook melk vrij op dezelfde manier als bij borstvoeding – alleen wanneer deze worden samengedrukt door de tong van je baby. Je baby kan elke keer een rustige en comfortabele voeding ervaren, waardoor de overgang van borst naar fles voor jullie beiden gemakkelijker wordt.

Wat te doen bij borstontsteking

Als je problemen tegenkomt tijdens je borstvoedingstraject, probeer dan niet ontmoedigd te raken. Onthoud dat de meeste vrouwen hulp zoeken in de eerste weken van het voeden en daarna. Hier zijn een paar tips om de ondersteuning en behandeling te krijgen die je nodig hebt bij borstontstekingssymptomen¹³:

• Een van de meest gestelde vragen is 'Mag je met borstontsteking borstvoeding blijven geven?' Het antwoord daarop is 'ja'. Als moeders mastitis hebben, kan borstvoeding zelfs helpen om de infectie op te ruimen zonder schade of negatieve bijwerkingen te veroorzaken. Bij borstontsteking kan kolven ook helpen.

• Laat je borst verder zoveel mogelijk met rust. Sinds 2022 wordt het niet meer aangeraden om de ontstoken borst te masseren, omdat dit de ontsteking juist erger zou kunnen maken.3 Bespreek dit verder met je zorgverlener als je hier vragen over hebt.

• Neem contact op met een zorgverlener als de symptomen van mastitis na 24 uur niet beter worden of als de symptomen verergeren. Artsen zullen meestal antibiotica, paracetamol of ibuprofen voorschrijven om borstontsteking te verlichten, en ervoor zorgen dat alle voorgeschreven medicijnen veilig zijn voor borstvoeding.

Tip: Borstvoeding is natuurlijk, maar dat betekent niet dat het vanzelf gaat. Praat met je huisarts of een lactatiekundige voor aanvullend advies en ondersteuning bij borstvoeding.

Zonder borstontsteking is borstvoeding weer plezierig

Mastitis kan ongemakkelijk aanvoelen, maar er is geen reden tot paniek of ontmoediging. Het is een veel voorkomend probleem en met onze antwoorden op al je brandende vragen, van 'hoe voelt borstontsteking' tot 'wat te doen bij borstontsteking', kun je borstontsteking herkennen en beter behandelen.

Eén ding om te onthouden is dat de meeste borstvoedingsproblemen tijdelijk zijn en met de juiste ondersteuning kunnen worden overwonnen. Hoewel je de kans op mastitis kunt verkleinen door het advies in dit artikel op te volgen, dien je altijd professioneel advies in te winnen als je je zorgen maakt.