Alles over gaatjes in het melkgebit en 'suikerbeestjes'

Wat zijn suikerbeestjes?

'Suikerbeestjes' is een kindvriendelijke naam voor de kleine bacteriën die van nature in de mond leven. Wanneer bacteriën suikers uit eten en drinken verwerken, maken ze zuren die tanden kunnen aantasten.¹

Als veel bacteriën samenkomen, vormen ze een kleverig laagje: tandplak. Wordt tandplak niet regelmatig weggepoetst, dan kan het glazuur beschadigen en kan een gaatje, of cariës, ontstaan.¹,² Cariës is schade aan een tand of kies door tandbederf.

Bestaan suikerbeestjes echt?

Nee, suikerbeestjes zijn geen echte beestjes. De term legt in eenvoudige taal uit dat bacteriën in de mond kunnen bijdragen aan tandbederf.¹ Door te vertellen dat poetsen suikerbeestjes en tandplak wegveegt, begrijpen kinderen beter waarom dagelijks poetsen belangrijk is voor een gezonde mond en een mooi kindergebit.

Hoe ontstaan gaatjes in het melkgebit?

Gaatjes ontstaan wanneer bacteriën in de mond herhaaldelijk zuren produceren die het tandglazuur aantasten.² Dit proces kan beginnen kort nadat de eerste tand is doorgebroken.

De cyclus verloopt meestal als volgt¹,²:

1. Suikerbeestjes en tandplak hopen zich op de tanden op. De bacteriën verzamelen zich in een kleverig laagje.
2. Je kind eet of drinkt iets met suiker, zoals koek, vruchtensap, gezoete ontbijtgranen, snoep of frisdrank.
3. De bacteriën verwerken de suiker.
4. De bacteriën produceren zuren die het tandoppervlak aanvallen.
5. Het glazuur wordt geleidelijk zwakker doordat herhaalde zuuraanvallen mineralen onttrekken.
6. Er ontstaat een gaatje in de melktand. Als de aantasting doorgaat, kan een gaatje in de tand of kies ontstaan.

Niet alleen de totale hoeveelheid suiker telt, maar ook hoe vaak tanden ermee in aanraking komen. Zoete drankjes verspreid over de dag of vaak snoepen geeft bacteriën telkens opnieuw de kans om zuren te maken. Sap en gezoet drinken voor het slapen zijn extra schadelijk, omdat suikers dan langer op de tanden kunnen blijven.²

Een gaatje in een melktand kan zich relatief snel ontwikkelen. Ook pas doorgebroken tanden kunnen worden aangetast als suiker vaak wordt aangeboden en tandplak onvoldoende wordt verwijderd. Het glazuur en tandbeen van melktanden zijn dunner dan die van blijvende tanden, waardoor cariës sneller kan ontwikkelen.³

Melktanden helpen kinderen eten en praten en houden ruimte vrij voor de blijvende tanden. Daarom is goede verzorging belangrijk. Begin met poetsen zodra de eerste tand doorbreekt om tandbederf bij peuters te voorkomen.

Wanneer ga je met je baby naar de tandarts?

Neem je kind vanaf het doorbreken van het eerste tandje mee naar de tandarts of mondhygiënist. Vroege bezoeken helpen om de ontwikkeling van het gebit te volgen en geven ouders advies over poetsen, eet- en drinkgewoonten en cariëspreventie.¹

Maak ook een afspraak als je tekenen ziet dat tandplak of cariës de tanden kan aantasten. Mogelijke tekenen van cariës in het melkgebit zijn²:

• Witte, krijtachtige plekjes op tanden en kiezen.
• Zichtbare putjes, gaatjes of beschadigingen.
• Meer gevoeligheid voor warm, koud of zoet eten en drinken.
• Tandpijn of ongemak.

Vroege herkenning en behandeling kunnen pijn helpen voorkomen, comfortabel eten en praten ondersteunen en bijdragen aan een gezonde ontwikkeling van het blijvende gebit.

Hoe kun je gaatjes voorkomen bij kinderen?

Preventie begint met het beperken van omstandigheden waarin tandplak zich ophoopt en bacteriën vaak suiker krijgen. Regelmatig poetsen, passende eet- en drinkgewoonten en periodieke controles beschermen tanden in ontwikkeling.

Bouw een goede poetsroutine op:

Poetsen verwijdert tandplak voordat bacteriën zuren kunnen maken die het glazuur aantasten.

Let op het volgende om tandbederf bij peuters en oudere kinderen te voorkomen²:

• Poets vanaf het eerste tandje. Tot 2 jaar minstens eenmaal per dag en vanaf 2 jaar tweemaal per dag; poets bij voorkeur ook voor het slapengaan.
• Gebruik fluoridetandpasta die past bij de leeftijd van je kind en volg individueel advies van tandarts of mondhygiënist.
• Moedig je kind aan na het poetsen de tandpasta uit te spugen zonder na te spoelen met water.
• Leer je kind zelf de tanden te poetsen, maar poets tot 12 jaar minstens eenmaal per dag na, bij voorkeur ’s avonds.

Kies hulpmiddelen die gezonde gewoonten ondersteunen:

Een kindvriendelijke elektrische tandenborstel kan effectief poetsen ondersteunen en helpen om vroeg positieve gewoonten te ontwikkelen.

De Philips Sonicare for Kids-tandenborstel biedt:

• Tot 2 keer meer verwijdering van tandplak* om gaatjes in het melkgebit te helpen voorkomen.
• Zachte en extra zachte poetsstanden voor groeiende tanden en gevoelig tandvlees.
• Een timer van 2 minuten om de aanbevolen poetstijd te ondersteunen.
• Een poetservaring die zachter is voor het tandvlees dan een handtandenborstel.
• Functies voor een blijvende mondverzorgingsroutine: poetsen dat telt, gewoonten die blijven.

Stimuleer tandvriendelijke eet- en drinkgewoonten:

Hoe vaak het gebit met suiker in aanraking komt, kan net zo belangrijk zijn als de hoeveelheid. Elke keer dat bacteriën in de mond zich met suiker voeden, maken ze zuren aan.

Doe het volgende om dit risico te beperken²:

• Geef snoep en suikerhoudende drank alleen af en toe, bij voorkeur tijdens een maaltijd.
• Bied water aan tussen maaltijden en tussendoortjes.
• Leg een baby niet in bed met een flesje sap of gezoete drank.

Ga regelmatig op controle bij de tandarts:

Regelmatige bezoeken aan de tandarts helpen problemen vroeg te ontdekken.

• Neem je kind mee vanaf het eerste tandje
• Ga vervolgens naar periodieke controles zoals de tandarts of mondhygiënist adviseert.
• Maak eerder een afspraak bij witte, bruine of zwarte plekjes op de tanden, pijn of andere veranderingen aan het gebit van je kind.

Als je kind een beugel heeft, wordt het nog belangrijker om tandplak onder controle te houden. Lees hier hoe je de mond schoonhoudt met een beugel.

Word een suikerbeestjes-held

Wil je jouw kind een suikerbeestjes-superheld laten worden? Maak een eenvoudig schema voor zeven dagen, met een kolom voor elke dag, en laat elk afgerond onderdeel afvinken.

Mijn suikerbeestjes-lijst:

Kun je vandaag alle gezonde gewoonten afvinken?

• Ik heb vanochtend mijn tanden gepoetst.
• Ik heb voor het slapengaan mijn tanden gepoetst.
• Ik heb twee minuten gepoetst.
• Ik heb de juiste hoeveelheid tandpasta gebruikt.
• Ik heb tussen de maaltijden water gedronken.
• Ik heb snoep en drankjes alleen tijdens maaltijden gehad.
• Ik heb een volwassene mijn tanden laten napoetsen.

Beloon met complimenten, stickers of het kiezen van een verhaaltje voor het slapen. Richt je op vooruitgang, niet op perfectie.

Maak tandenpoetsen nog leuker

Voor kinderen die extra motivatie nodig hebben, maakt de Philips Sonicare for Kids Smart-tandenborstel van poetsen een interactieve activiteit. In de Sonicare for Kids-app poetsen kinderen samen met Sparkly, een kleurrijk, zacht personage dat gezonde poetsgewoonten stimuleert en dagelijkse gebitsverzorging leuker maakt.

Motiverende functies zijn onder meer:

• Interactieve begeleiding van Sparkly tijdens de poetsroutine.
• Poetsuitdagingen en beloningen die langer en beter poetsen stimuleren.
• Een systeem waarmee kinderen beloningen verdienen en vooruitgang vieren.
• Een ouderdashboard in de app om poetsactiviteit en regelmaat te volgen.
• Realtime feedback die kinderen inzicht geeft in hoe ze poetsen.
• Leuke stickers om het handvat van de tandenborstel te personaliseren.

Door begeleiding, beloningen en voortgang te combineren, kan de Philips Sonicare for Kids Smart-tandenborstel helpen om poetsen van een onplezierig klusje in een gezonde gewoonte te veranderen. Het doel is niet alleen schone tanden vandaag, maar gewoonten die een leven lang mee kunnen gaan.

Veelgestelde vragen over gaatjes in het kindergebit

Hoe leg je suikerbeestjes uit aan je kind?

Vertel dat suikerbeestjes een leuke naam zijn voor de piepkleine bacteriën die bij iedereen in de mond leven. Wanneer bacteriën suiker uit eten en drinken gebruiken, maken ze zuren die tanden kunnen beschadigen.¹ Poetsen helpt suikerbeestjes, en dus tandplak en bacteriën, weg te halen voor een mooi kindergebit.

Wat betekenen bruine plekjes op tanden?

Bruine, zwarte of krijtwitte plekjes kunnen tekenen zijn van verkleuring, veranderingen van het glazuur of cariës.² Laat veranderingen in het gebit van je kind altijd door een tandarts beoordelen.

Zijn suikerbeestjes slecht voor tanden?

Bacteriën horen bij de mond, maar problemen kunnen ontstaan wanneer ze zich in tandplak ophopen en vaak suiker verwerken. De zuren kunnen het glazuur verzwakken en de kans op gaatjes vergroten.¹ Regelmatig poetsen helpt tandplak en suikerbeestjes onder controle te houden.

Onthoud dat het doel is om gezonde gewoonten op te bouwen. Beloon inzet en regelmaat in plaats van perfectie. Kleine dagelijkse stappen helpen tandplak beheersen en cariës in het melkgebit voorkomen, en ondersteunen zo een leven lang gezonde glimlachen.

*Vergeleken met een handtandenborstel.

Bronnen

¹Melkgebit, Alles over het gebit - KNMT 

²Zo zorg je goed voor de tanden van je kind, Alles over het gebit - KNMT 

³Mijn kind heeft pijn in de mond, Thuisarts.nl