135 jaar zorg voor mensen
Philips is al meer dan een eeuw een essentieel onderdeel van de geschiedenis van Eindhoven en de daaruit ontstane Brainportregio. Philips’ rol daarin gaat verder dan die van innovator en werkgever: door de jaren heen maakten ze met onderscheidende sociale initiatieven ook maatschappelijk impact. Deze initiatieven laten zien hoe het bedrijf door de jaren heen een verschil maakte in het leven van medewerkers én de maatschappij, en hoe die impact zich vanuit Eindhoven steeds verder uitstrekte over de wereld.
1. De Ziekenpot
De sociale inborst van Philips is al sinds de beginjaren onderdeel van het bedrijf. In 1900 konden werknemers voor het eerst gebruik maken van de zogenaamde Ziekenpot, die bij ziekte 70% van het loon uitkeerde. De uitkering was een van de eerste in Nederland. Die aandacht voor het welzijn werd in de jaren daarna uitgebreid: de in 1909 opgerichte Geneeskundige Dienst zorgde voor vrije huisartsenhulp en gratis genees- en verbandmiddelen voor werknemers en hun gezinsleden. De toevoeging van onder andere een verloskundige dienst, een consultatiebureau en een apotheek leidde in 1928, onder leiding van dr. Burger, tot de Philips Gezondheidsdienst, waarna ook een volledig ingerichte polikliniek werd toegevoegd.
De Geneeskundige Dienst wordt beschouwd als de bakermat van de bedrijfsgeneeskunde in Nederland en de organisatie van de Philips Gezondheidsdienst diende nationaal en internationaal als model. In de jaren 30 was Philips ook verantwoordelijk voor een grootschalig initiatief voor het inzetten van preventieve scans bij tuberculosebestrijding. Over dit succesvolle project vertellen we meer in ons artikel over 135 jaar innovatie.
2. Het Pensioenfonds
Ook als het gaat om pensioenen is Philips een pionier in Nederland. Sinds 1913 konden medewerkers van Philips rekenen op ondersteuning vanuit het Philips Pensioenfonds. Het fonds voorzag niet alleen in ouderdomspensioenen, maar ook in uitkeringen bij invaliditeit en voor weduwen en wezen. Voor werknemers met financiële schulden bood Philips extra hulp via het Philips Ondersteuningsfonds. Ook zagen ze al vroeg de noodzaak om grote gezinnen te ondersteunen; via het Philips Kindertoeslagfonds hadden werknemers met meer dan 3 kinderen recht op een uitkering. In 1941 trad in Nederland de Kinderbijslagwet in werking.
3. De Philips Sport Vereniging
Eén van de meest herkenbare initiatieven van Philips is PSV, de Philips Sport Vereeniging. PSV begon in 1913 als sportclub voor werknemers, in de breedste zin van het woord: met afdelingen atletiek, voetbal, cricket, korfbal, gymnastiek, schermen, duivensport en hockey, was er voor elke sportliefhebber keuze genoeg. De uitbreiding van PSV werd ook fysiek zichtbaar; Philips beheerde maar liefst 40 hectare aan sportvelden. De voetbalafdeling van PSV groeide uit tot de meest succesvolle en behaalde in 1929, met een team dat volledig bestond uit Philipsmedewerkers, voor het eerst de landstitel. Bijna een eeuw later weten we dat dat een voorbode was voor vele aanstaande kampioenschappen.
4. De Stirlingmotor en de Club van Rome
Die instelling zorgt er mede voor dat Philips nog altijd ambitieuze milieudoelen stelt (en haalt!): de Impact Ambitions, als integraal onderdeel van Philips’ globale strategie. Deze nieuwe Impact Ambitions voor de komende vijf jaar, zijn gericht op het toegankelijker en duurzamer maken van de zorg en het welzijn van medewerkers en mensen in het algemeen. Zo is de bedrijfsvoering van Philips sinds 2020 volledig klimaatneutraal en is EcoDesign volledig geïntegreerd in het innovatieproces. Dit zorgt voor energiezuinige productinnovatie met gebruik van minder materialen.
Onder leiding van Frits Philips, president van Philips van 1961 tot 1971, kreeg ook zorg voor het milieu een belangrijke plaats binnen het bedrijf. In 1970 gaf hij alle bedrijfsonderdelen opdracht om actief werk te maken van milieubeheer. Vanaf dat moment kwam er steeds meer aandacht voor het reinigen en zorgvuldig verwerken van industrieel afval, het terugwinnen van grondstoffen en het besparen van energie. Philips werkte bovendien al eind jaren zestig mee aan de voorbereiding van Grenzen aan de groei, het invloedrijke rapport van de Club van Rome dat in 1972 wereldwijd het milieubewustzijn versterkte.
Een project dat Frits Philips bijzonder na aan het hart lag, was de ontwikkeling van de Stirlingmotor: een innovatieve heteluchtmotor met nauwelijks uitstoot van uitlaatgassen. Hoewel grootschalige toepassing in auto’s uiteindelijk uitbleef, werd de technologie wel ingezet in onder meer aggregaten en koelmachines. Zo liet Philips al vroeg zien dat technologische innovatie en maatschappelijke verantwoordelijkheid hand in hand gaan.
5. De Philips Foundation
Met de uitbreiding van Philips over lands- en continentale grenzen, strekte ook Philips’ sociale impact zich steeds verder uit over de wereld. Dat leidde in 2014 tot de oprichting van de Philips Foundation, met één duidelijke ambitie voor 2030: de toegang tot zorg voor 100 miljoen mensen in achtergestelde gemeenschappen verbeteren. Dat doen ze onder andere door medische hulpmiddelen te verzorgen voor zorgmedewerkers in moeilijk bereikbare gebieden en met het realiseren van hoogwaardige klinieken op plekken waar deze nog niet bestaan.
Recente projecten zijn onder andere het inzetten van mHealth tools om longonstekingen bij jonge kinderen te bestrijden en mobiele CT-systemen op zonne-energie om de juiste medische oplossingen aan te kunnen bieden op achtergestelde gemeenschappen. Zo laat Philips zien dat maatschappelijke betrokkenheid, van Eindhoven tot ver daarbuiten, door de jaren heen een constante is gebleven.
