5x
verrassende verhalen uit de Philips-geschiedenis
135 jaar Philips kent vele succesverhalen. Dat is voor een groot deel te danken aan de innovatiedrang van het bedrijf. Sommige van die innovaties ontstaan door momenten van inspiratie die je nooit van tevoren had kunnen zien aankomen. Wie had bijvoorbeeld verwacht dat het 60-jarige jubileum zou leiden tot een wereldberoemd attractiepark? Of dat een dvd-speler kan dienen als digitale microscoop? Hier lees je een aantal bijzondere, verrassende verhalen uit de Philips-geschiedenis.
1. Wat hebben gloeilampen te maken met microchips?
Philips begon in 1891 met het produceren van hoogwaardige gloeilampen. Na een aantal vernieuwingen werden deze lampen gemaakt van glas, vacuüm (of gas), een metalen gloeidraad en een lampvoet. Uit ongeveer diezelfde onderdelen maakten onderzoekers van Philips elektronenbuizen, zoals de pentode. Pentodes waren de voorlopers van transistors en computerchips. Razendsnelle schakelaars die een computer keuzes liet maken. De pentode werd aanvankelijk gebruikt in radio’s en zorgde voor een uitstekende ontvangst en weergave. In 1966 leidt het vele technologische onderzoek in het NatLab tot een doorbraak die bekendstaat als één van de belangrijkste in de geschiedenis van de microchip: ze ontwikkelen de LOCOS-methode (Local Oxidization of Silicon). Door deze techniek worden microchips veel kleiner én krachtiger. Tot vandaag de dag maken chipfabrikanten als NXP (ontstaan vanuit een divisie van Philips) gebruik van LOCOS.
Philips gebruikte deze pentodes onder andere voor het bouwen van de PETER (Philips Experimentele Tweetallige Elektronische Rekenmachine), de PASCAL (Philips Akelig Snelle CALculator, op dat moment de snelste rekenmachine ter wereld) en STEVIN (Snel Tel- en Vermenigvuldig Instrument, erg goed in administratieve taken).
2. Hoe leidde een bezoek aan de glasfabriek tot een verbeterde röntgenbuis?
Al vroeg in het bestaan van het bedrijf deed Philips zijn intrede in de gezondheidszorg. De eerste echte medische innovatie van het bedrijf was de Metalix röntgenbuis uit 1924. Bijzonder aan de Metalix was een metalen mantel. Dat was een idee van Gilles Holst en Albert Bouwers. Zij werkten in het Natlab, het onderzoeklaboratorium van Philips.
In een gloeilampenfabriek zag Gilles Horst medewerkers metalen blaaspijpen in gloeiendheet glas dopen, voor het maken van de glazen bollen. Dat inspireerde hem om terug in het lab te gaan experimenteren met glas en chroomijzer. Holst kreeg het uiteindelijk voor elkaar om chroomijzer en glas aan elkaar te verbinden. Een andere wetenschapper, Albert Bouwers, verwerkte dit tot een verbeterde röntgenbuis, met een glazen cilinder en een chroomijzeren, luchtdichte ring. Het gevolg? Veel minder schadelijke röntgenstraling dat vrijkomen tijdens een scan. Veel veiliger voor de patiënt, maar ook zeker voor het medisch personeel. In één klap had Philips het meest geavanceerde product in de röntgentechnologie van die tijd in handen.
3. Wat heeft een wereldberoemd pretpark te maken met Philips?
De Efteling, een pretpark dat al bestaat sinds 1952, kende als allereerste attractie een route langs allerlei bekende Europese sprookjes: het Sprookjesbos. Maar wist je dat het idee voor het Sprookjesbos eerst is ontstaan tijdens de viering van Philips’ 60-jarig jubileum? In 1951 bestond Philips 6 decennia. Er werd groots uitgepakt door het bedrijf, met onder andere een Sprookjestuin in het Stadswandelpark. Verschillende sprookjes van onder meer Grimm en Andersen werden op de route uitgebeeld met prachtige beelden en installaties.
Peter Reijnders, werkzaam bij Philips, was zo onder de indruk van deze tuin dat hij het wilde behouden. Toen zijn zwager hem vroeg een publiekstrekker te bedenken voor een natuurpark in Kaatsheuvel greep hij zijn kans. Het zou het begin betekenen van een inmiddels wereldberoemd park.
4. Hoe leidde de cd tot een massale uitwisseling van gezondheidsdata?
Begin jaren 80 introduceren Philips en Sony de cd (of compact disc). In eerste instantie wordt muziek de meest populaire toepassing, vele miljoenen albums vliegen over de toonbank. Maar de cd had nog veel meer in zijn mars. Een cd kan data namelijk heel makkelijk opslaan en toegankelijk maken. Daarom deed cd-technologie ook al zijn intrede in de gezondheidszorg. Zo worden relatief kostbare hartfilmpjes vervangen door vele malen goedkopere cd-roms. Na vele ontwikkelingen en upgrades is data-uitwisseling in de zorg inmiddels een onmisbaar onderdeel geworden van ons gezondheidssysteem. Sterker nog, een schatting toont aan dat 30% van alle data in de wereld omgaat in de gezondheidszorgindustrie.
5. Waarom werden dvd’s gebruikt als digitale microscopen?
Iets meer dan 10 jaar na de cd verschijnt de dvd. Evenals de cd een klein zilveren schijfje. Maar met een veel hogere datadichtheid, waardoor er meer informatie op past. Dat kan omdat een dvd-speler goed en razendsnel informatie afleest. Een toepassing die ook weer zeer bruikbaar is bij digitale pathologie.
Een dvd-speler kon namelijk praktisch werken als microscoop. Glaasjes met weefsel werden gescand en direct op een beeldscherm bekeken. In 2005 introduceert Philips deze optische dvd-technologie in Philips Intellisite digitale pathologiesystemen. Dit systeem helpt artsen snellere en betere diagnoses te stellen en maakt consultatie op afstand mogelijk.
Bron: Philips Company Archives Source: Philips Company Archives
