De prognose voor patiënten met een naar de lever uitgezaaid oogmelanoom is slecht. Een nieuwe combinatiebehandeling biedt hoop. Linde van den Hoek, klinisch technoloog in het LUMC, wint de Ziedses des Plantes-Philipsprijs 2026 voor het onderzoek dat hiervoor de basis legt.

Het LUMC is gespecialiseerd in de behandeling van oogmelanoom, een zeldzame vorm van kanker met zo’n 200 nieuwe patiënten per jaar. Meestal is de tumor in het oog goed te behandelen maar één op de twee patiënten krijgen later te maken met uitzaaiingen, meestal naar de lever. De prognose voor deze groep is slecht, met een gemiddelde levensverwachting van slechts één jaar.

“Op dit moment zijn de behandelopties die goed werken en tot winst in de overleving leiden zeer beperkt. Tebentafusp, een immunotherapie die alleen beschikbaar is voor HLA-A*02:01 positieve patiënten, is tot nu toe de enige behandeling die een overlevingswinst laat zien”, zegt Linde. “Ook zien we dat therapieën die zich op de lever focussen veelbelovend zijn. Met een leverperfusie, bijvoorbeeld, waarbij een hoge dosis chemotherapie direct in de lever wordt gegeven, kun je de laesies in de lever effectief aanpakken. Maar veel patiënten krijgen ook metastases buiten de lever; die worden niet met deze gerichte chemotherapie aangepakt. Daarom werd besloten om te onderzoeken of een combinatie van leverperfusie met immunotherapie (ipilimumab en nivolumab) tot betere resultaten zou leiden.”

Data-analyse

De CHOPIN-studie begon in 2019 met een eerste fase waaraan zeven patiënten meededen. Daarna volgde de huidige fase twee studie met 76 patiënten. In deze fase werden de deelnemers willekeurig verdeeld in twee groepen: één groep kreeg alleen leverperfusie, terwijl in de andere groep de leverperfusie gecombineerd werd met immunotherapie. “Mijn afstudeerstage voor de master Technische Geneeskunde heb ik ook hier gedaan, op de afdeling Interventie Radiologie van het LUMC. Tijdens deze stage hield ik mij ook al met dit onderwerp bezig: naar de lever uitgezaaid oogmelanoom”, vertelt zij. “Twee van mijn begeleiders waren medisch oncoloog en hoogleraar Ellen Kapiteijn en interventieradioloog Mark Burgmans, de initiatiefnemers van de CHOPIN-studie. Zij vroegen mij om de studie verder op te pakken in het kader van mijn PhD. Ik had het geluk dat ik op een rijdende trein kon stappen.”

Significante verschillen

Linde vergeleek de resultaten van de twee groepen van de studie. “De patiënten in de eerste groep van de studie kregen tweemaal één leverperfusie. Patiënten in de tweede groep van de studie kregen daarnaast ook viermaal, om de drie weken, immunotherapie. De patiënten werden vervolgd met CT- en/of MRI-scans en natuurlijk hadden ze ook regelmatig gesprekken met artsen in het LUMC. We keken naar twee aspecten: de progressievrije overleving, met andere woorden hoelang de patiënten overleefden zonder verergering van ziekte, en de algemene overleving, vanaf de deelname aan de studie tot het moment van overlijden.”

Een jaar na de behandeling was er een duidelijk, significant verschil te zien in progressievrije overleving tussen de twee groepen. Er was toen nog geen verschil in algemene overleving. Op langere termijn ontstond er echter wel een significant verschil in algemene overleving tussen de twee groepen. “Bij patiënten die de combinatiebehandeling kregen, bleef de ziekte langer onder controle en zij leefden gemiddeld langer dan patiënten die alleen leverperfusie kregen”, zegt Linde. “Het percentage patiënten dat na één jaar nog leefde en bij wie de ziekte onder controle was, was drie keer zo hoog bij patiënten die de combinatiebehandeling kregen als bij patiënten die alleen leverperfusie ondergingen. Patiënten die de combinatiebehandeling kregen, hadden wel meer last van bijwerkingen maar die waren tijdelijk en over het algemeen niet ernstig van aard.” 

Waardevolle tijdswinst

Op basis van de goede resultaten van de studie, wordt gekeken of de combinatie van leverperfusie met immunotherapie standaard kan worden aangeboden aan nieuwe patiënten met leverdominante gemetastaseerd oogmelanoom. Linde: “De overlevingswinst die we patiënten hiermee kunnen bieden, stelt ze hopelijk in staat om langer van het leven te genieten en het beter af te sluiten. Dat is ontzettend waardevol.” Het onderzoek wordt verder gevolgd om te kijken hoe lang het effect aanhoudt. Daarnaast is het doel om meer inzicht te krijgen in de werking van de therapie door bloedsamples en tumorbiopten te onderzoeken. 

The prognosis for patients with ocular melanoma that has metastasized to the liver is poor. A new combination treatment offers hope. Linde van den Hoek, clinical technologist at LUMC, has won the Ziedses des Plantes–Philips Prize 2026 for the research that lays the foundation for this.

LUMC specializes in the treatment of ocular melanoma, a rare form of cancer with around 200 new patients each year. In most cases, the tumor in the eye can be treated successfully, but one in two patients later develop metastases, usually in the liver. The prognosis for this group is poor, with an average life expectancy of only one year.z

“At present, treatment options that are effective and lead to improved survival are very limited. Tebentafusp, an immunotherapy available only for HLA-A*02:01 positive patients, is currently the only treatment that has shown a survival benefit,” says Linde. “We also see that therapies focusing on the liver are promising. For example, with liver perfusion, where a high dose of chemotherapy is delivered directly into the liver, lesions in the liver can be effectively treated. However, many patients also develop metastases outside the liver, which are not addressed by this targeted chemotherapy. That is why it was decided to investigate whether combining liver perfusion with immunotherapy (ipilimumab and nivolumab) would lead to better results.”

Data analysis

The CHOPIN study began in 2019 with an initial phase involving seven patients. This was followed by the current phase II study with 76 patients. In this phase, participants were randomly assigned to two groups: one group received only liver perfusion, while the other group received liver perfusion combined with immunotherapy. “I also completed my graduation internship for the Master’s in Technical Medicine here, in the Interventional Radiology department at LUMC. During that internship, I was already working on this topic: ocular melanoma metastasized to the liver,” she explains. “Two of my supervisors were medical oncologist and professor Ellen Kapiteijn and interventional radiologist Mark Burgmans, the initiators of the CHOPIN study. They asked me to continue working on the study as part of my PhD. I was fortunate to jump onto a moving train.”

Significant differences

Linde compared the results of the two groups in the study. “Patients in the first group received liver perfusion twice. Patients in the second group also received immunotherapy four times, every three weeks. Patients were monitored with CT and/or MRI scans and had regular consultations with physicians at LUMC. We looked at two aspects: progression-free survival, in other words how long patients lived without worsening of the disease, and overall survival, from participation in the study until death.”

One year after treatment, there was a clear and significant difference in progression-free survival between the two groups. At that time, there was no difference in overall survival. However, over the longer term, a significant difference in overall survival did emerge between the two groups.

“In patients who received the combination treatment, the disease remained under control for longer and they lived longer on average than patients who received only liver perfusion,” says Linde. “The percentage of patients who were still alive after one year and whose disease was under control was three times higher in the combination treatment group compared to those who underwent only liver perfusion. Patients who received the combination treatment did experience more side effects, but these were temporary and generally not severe.”

Valuable gain in time

Based on the positive results of the study, researchers are now examining whether the combination of liver perfusion with immunotherapy can be offered as a standard treatment to new patients with liver-dominant metastatic ocular melanoma. Linde: “The survival benefit we can offer patients may enable them to enjoy life longer and bring it to a better close. That is incredibly valuable.” The study is being followed further to assess how long the effect lasts. In addition, the aim is to gain more insight into how the therapy works by analyzing blood samples and tumor biopsies.

Teamwork

Linde did not expect to win the Ziedses des Plantes–Philips Prize 2026 with her paper on the CHOPIN study. “Many people were involved in the CHOPIN study. I therefore see winning the prize as a wonderful recognition of the work we have done as a team,” she says. “I think it is incredibly rewarding to be part of such a study and to be able to present its results to the outside world.”