Stijn Franssen wint Ziedses des Plantes-Philips prijs 2025 voor onderzoek naar betere behandeling voor vergevorderde galwegkanker
- Mar 27, 2025
- 3 minuten leestijd
Hij begon zijn carrière bij de chirurgie als zaalarts in het Erasmus MC. Daar zag Stijn Franssen hoe ernstig de gevolgen kunnen zijn van galwegverstoppingen veroorzaakt door tumoren. Inmiddels mag hij zich expert noemen op dit gebied na zijn onderzoek naar een veiligere methode om patiënten met galwegkanker te behandelen door het plaatsen van stents via de buikwand. Voor dit onderzoek kreeg hij op 26 maart de prestigieuze Ziedses des Plantes-Philips prijs uitgereikt. “Het is mijn droom om deze nieuwe procedure uiteindelijk zelf te mogen uitvoeren als interventieradioloog”, zegt hij vol trots.
Galwegkanker veroorzaakt regelmatig verstopping van de galwegen. Door een galwegdrainage kan de galafvloed worden hersteld. Deze patiënten worden meestal behandeld via endoscopie, waarbij via de darm een stent werd geplaatst om de galwegen open te houden. Hierbij ontstaan echter vaak galwegontstekingen, vermoedelijk doordat bacteriën vanuit de darm in de galwegen terechtkomen. Franssen: “Deze infecties kunnen desastreuze gevolgen hebben voor al ernstig zieke patiënten. Met de traditionele behandeling zagen we dat ongeveer één op de drie patiënten overleed binnen 90 dagen, vaak door deze infectieuze complicaties.”
Sterke motivatie
Het vormde een sterke motivatie voor het onderzoek. Hij ontwikkelde daarom met zijn team een nieuwe aanpak: het plaatsen van stents via de buikwand zonder in de darm uit te komen, om zo bacteriële besmettingen te voorkomen en daarmee het risico op ernstige infecties aanzienlijk te verminderen. De galwegstents worden direct geplaatst via de buikwand en dat is een meer steriele methode in tegenstelling tot stents die via de darm moeten worden ingebracht. Daarnaast onderzocht hij de inzet van intra-arteriële chemotherapie via de leverslagader om hogere concentraties medicatie direct aan de tumor te kunnen leveren. “Dat leidde tot een betere overleving dan de standaard chemotherapie”, zegt Franssen.
Zorgvuldige afstemming en samenwerking
De grootste uitdaging voor het onderzoeksteam was het vinden van geschikte patiënten, omdat zij moesten worden geselecteerd vóórdat er een eerdere galwegdrainage was verricht. Dat vereiste een zorgvuldige afstemming en samenwerking binnen verschillende ziekenhuizen. Franssen: “In Rotterdam was dit goed georganiseerd, waardoor we veel geschikte patiënten hebben kunnen behandelen.”
Opvallend goede resultaten
Deze nieuwe techniek bleek in eerste instantie hoopgevend; bij de eerste tien patiënten trad geen enkele infectie op. Uiteindelijk werden er in het onderzoek in totaal 67 patiënten behandeld met deze nieuwe methode, waarbij nog steeds geen galwegontstekingen optraden. “Dat was echt een doorbraak”, zegt hij. “Sommige collega’s vonden deze opvallend goede resultaten bijna ongeloofwaardig.”
De nieuwe standaard
Inmiddels loopt er een grote vervolgstudie in bijna alle academische ziekenhuizen in Nederland om definitief vast te stellen of deze techniek de nieuwe standaard moet worden. Deze studie zal naar verwachting binnen twee jaar zijn afgerond. Franssen verwacht dat deze nieuwe methode uiteindelijk de standaardbehandeling zal worden voor deze specifieke patiëntengroep, vooral in gespecialiseerde ziekenhuizen. Ook internationaal is er al interesse getoond om mee te doen aan het onderzoek, wat het belang van zijn studie nog eens benadrukt.
Niet bekend, wel relevant
Hij is enorm trots op het winnen van de Ziedses des Plantes-Philips prijs. Voor hem is het een blijk van waardering voor iets wat niet heel bekend, maar ontzettend relevant is. “Ik was er zelfs wat door verrast, want galwegkanker is niet bepaald een populair onderzoeksgebied”, zegt hij vol respect. Hij hoopt dat deze erkenning bijdraagt aan de bekendheid van de behandeling en ervoor zorgt dat meer patiënten toegang krijgen tot deze verbeterde zorg.
Morele verplichting
Daarnaast betekent de prijs ook op persoonlijk vlak veel voor Franssen, die zich inmiddels expert mag noemen in deze specifieke behandelmethode. Hij voelt zich persoonlijk sterk verbonden met zijn onderzoek en voelt het bijna als een morele verplichting om deze behandeling verder te brengen. “Ook als eerbetoon aan Adriaan Moelker, mijn inmiddels overleden collega en mentor, die cruciaal was voor het ontwikkelen en implementeren van deze behandeling. Het is mijn droom om deze nieuwe procedure uiteindelijk zelf te mogen uitvoeren als interventieradioloog.”
Over de Ziedses des Plantes-Philips prijs
Elk jaar reiken de Nederlandse Vereniging voor Interventie Radiologie (NVIR) en Philips de Ziedses des Plantes prijs uit. De prijs is vernoemd naar prof. dr. B.G. Ziedses des Plantes, één van de grootste pioniers op het gebied van radiologie en uitvinder van de planigrafie, waarmee hij de weg vrijmaakte voor de ontwikkeling van CT en MRI. Met deze prijs wil Philips de innovatie in het vakgebied belonen en stimuleren. De prijswinnaars van dit jaar zijn Stijn Franssen (EMC/UMCU) en Susan van der Lei (AUMC).
