Winnaar Ziedses des Plantes-Philipsprijs 2026: Linde van den Hoek (LUMC)
- Apr 17, 2026
- 3 minuten leestijd
De prognose voor patiënten met een naar de lever uitgezaaid oogmelanoom is slecht. Een nieuwe combinatiebehandeling biedt hoop. Linde van den Hoek, klinisch technoloog in het LUMC, wint de Ziedses des Plantes-Philipsprijs 2026 voor het onderzoek dat hiervoor de basis legt.
Het LUMC is gespecialiseerd in de behandeling van oogmelanoom, een zeldzame vorm van kanker met zo’n 200 nieuwe patiënten per jaar. Meestal is de tumor in het oog goed te behandelen maar één op de twee patiënten krijgen later te maken met uitzaaiingen, meestal naar de lever. De prognose voor deze groep is slecht, met een gemiddelde levensverwachting van slechts één jaar.
“Op dit moment zijn de behandelopties die goed werken en tot winst in de overleving leiden zeer beperkt. Tebentafusp, een immunotherapie die alleen beschikbaar is voor HLA-A*02:01 positieve patiënten, is tot nu toe de enige behandeling die een overlevingswinst laat zien”, zegt Linde. “Ook zien we dat therapieën die zich op de lever focussen veelbelovend zijn. Met een leverperfusie, bijvoorbeeld, waarbij een hoge dosis chemotherapie direct in de lever wordt gegeven, kun je de laesies in de lever effectief aanpakken. Maar veel patiënten krijgen ook metastases buiten de lever; die worden niet met deze gerichte chemotherapie aangepakt. Daarom werd besloten om te onderzoeken of een combinatie van leverperfusie met immunotherapie (ipilimumab en nivolumab) tot betere resultaten zou leiden.”
Data-analyse
De CHOPIN-studie begon in 2019 met een eerste fase waaraan zeven patiënten meededen. Daarna volgde de huidige fase twee studie met 76 patiënten. In deze fase werden de deelnemers willekeurig verdeeld in twee groepen: één groep kreeg alleen leverperfusie, terwijl in de andere groep de leverperfusie gecombineerd werd met immunotherapie. “Mijn afstudeerstage voor de master Technische Geneeskunde heb ik ook hier gedaan, op de afdeling Interventie Radiologie van het LUMC. Tijdens deze stage hield ik mij ook al met dit onderwerp bezig: naar de lever uitgezaaid oogmelanoom”, vertelt zij. “Twee van mijn begeleiders waren medisch oncoloog en hoogleraar Ellen Kapiteijn en interventieradioloog Mark Burgmans, de initiatiefnemers van de CHOPIN-studie. Zij vroegen mij om de studie verder op te pakken in het kader van mijn PhD. Ik had het geluk dat ik op een rijdende trein kon stappen.”
Significante verschillen
Linde vergeleek de resultaten van de twee groepen van de studie. “De patiënten in de eerste groep van de studie kregen tweemaal één leverperfusie. Patiënten in de tweede groep van de studie kregen daarnaast ook viermaal, om de drie weken, immunotherapie. De patiënten werden vervolgd met CT- en/of MRI-scans en natuurlijk hadden ze ook regelmatig gesprekken met artsen in het LUMC. We keken naar twee aspecten: de progressievrije overleving, met andere woorden hoelang de patiënten overleefden zonder verergering van ziekte, en de algemene overleving, vanaf de deelname aan de studie tot het moment van overlijden.”
Een jaar na de behandeling was er een duidelijk, significant verschil te zien in progressievrije overleving tussen de twee groepen. Er was toen nog geen verschil in algemene overleving. Op langere termijn ontstond er echter wel een significant verschil in algemene overleving tussen de twee groepen. “Bij patiënten die de combinatiebehandeling kregen, bleef de ziekte langer onder controle en zij leefden gemiddeld langer dan patiënten die alleen leverperfusie kregen”, zegt Linde. “Het percentage patiënten dat na één jaar nog leefde en bij wie de ziekte onder controle was, was drie keer zo hoog bij patiënten die de combinatiebehandeling kregen als bij patiënten die alleen leverperfusie ondergingen. Patiënten die de combinatiebehandeling kregen, hadden wel meer last van bijwerkingen maar die waren tijdelijk en over het algemeen niet ernstig van aard.”
Waardevolle tijdswinst
Op basis van de goede resultaten van de studie, wordt gekeken of de combinatie van leverperfusie met immunotherapie standaard kan worden aangeboden aan nieuwe patiënten met leverdominante gemetastaseerd oogmelanoom. Linde: “De overlevingswinst die we patiënten hiermee kunnen bieden, stelt ze hopelijk in staat om langer van het leven te genieten en het beter af te sluiten. Dat is ontzettend waardevol.” Het onderzoek wordt verder gevolgd om te kijken hoe lang het effect aanhoudt. Daarnaast is het doel om meer inzicht te krijgen in de werking van de therapie door bloedsamples en tumorbiopten te onderzoeken.
Teamwork
Dat zij met haar paper over de CHOPIN-studie de Ziedses des Plantes-Philipsprijs 2026 zou winnen, had Linde beslist niet verwacht. “Er zijn heel veel mensen bij de CHOPIN-studie betrokken geweest. Het winnen van de Ziedses des Plantes-Philipsprijs zie ik dan ook als een mooie bekroning van het werk dat we als team hebben gedaan”, zegt zij. “Ik vind het ontzettend mooi om onderdeel te zijn van zo’n studie en de resultaten ervan te mogen presenteren aan de buitenwereld.”
