Verantwoord gebruik van AI is niet alleen een technisch, maar ook ethisch vraagstuk
- May 28, 2025
- 3 minuten leestijd
Verantwoord gebruik van AI in de zorg wordt steeds belangrijker naarmate de rol van kunstmatige intelligentie groter wordt binnen de samenleving. Zo ook in de gezondheidszorg. Tijdens Fe+Male Tech Heroes sprak Vanda, Responsible AI Clinical Lead bij Philips, over het verantwoord gebruik van AI in de gezondheidszorg. Ze kwam met een krachtige boodschap: het gebruik van AI in de zorg biedt een enorme potentie – mits we het op een verantwoorde manier toepassen. En daar heeft iedereen een verantwoordelijkheid in.
De kracht van AI binnen de gezondheidszorg
De manier waarop zorg wordt geleverd binnen ziekenhuizen kan enorm veranderen door de komst van kunstmatige intelligentie. Ook nu al, wordt AI toegepast in oplossingen zoals de Philips MR SmartSpeed en AI Manager, die klinische processen helpen versnellen en zorgprofessionals ondersteunen. AI kan zorgprofessionals tijd besparen op bepaalde taken, zodat zij hun aandacht kunnen richten op de patiënt. “AI is er niet om mensen te vervangen, maar om de fysieke capaciteit van zorgverleners te versterken”, legt Vanda uit. “De echte waarde van AI ontstaat als het helpt mensen te ondersteunen om betere zorg te leveren.”
Leiderschap in verantwoorde AI
AI was een belangrijk thema tijdens de 2025 editie van de Fe+Male Tech Heroes conferentie, welke dit jaar getiteld was “Rethinking Leadership”. “Leiderschap in verantwoord AI is een basisvoorwaarde voor het succes van AI. Alleen als we het goed doen, kan het zijn volledige potentie bereiken,” zegt Vanda. Voor Vanda ligt deze verantwoordelijkheid niet bij één afdeling, maar moet iedereen zich bewust zijn van het belang van verantwoordelijk gebruikt van AI. Ze gaf de deelnemers van haar workshop een kijkje in voorwaarden waaraan verantwoorde AI moet voldoen.
Scherp zijn op gebruikte data
Aan de hand van de Philips Responsible AI Principles, acht in totaal, begeleidde Vanda de deelnemers door het fundament van veilige, ethische en betrouwbare AI-oplossingen: waarbij zaken zoals menselijk overzicht, privacy en security, transparantie, de uitlegbaarheid van het model en eerlijke vertegenwoordiging van doelgroepen verder werden uitgediept. Wanneer AI-modellen input krijgen van beperkte of bevooroordeelde datasets, bepaalde groepen in de samenleving dan niet vertegenwoordigd zijn in de oplossing. Een voorbeeld is het diagnosticeren van hartaanvallen bij vrouwen, wat moeilijker is aangezien de meeste data van hartaanvallen afkomstig is van mannen. “Cruciale keuzes worden dan gemaakt op verkeerde aannames,” aldus Vanda. “En dat is geen technisch, maar een ethisch vraagstuk.”
Iedereen heeft een rol
Met vragen zette Vanda de deelnemers aan het denken: Ben je kritisch op de data die je gebruikt? Is hier toestemming voor gegeven? Wie wordt er wel en niet vertegenwoordigd? Meten we wat we willen meten? Kloppen de conclusies uit dit onderzoek? Op de vraag hoe je als individu kan vertrouwen op de kwaliteit van een onderzoek, artikel of nieuws, is Vanda duidelijk: “Bewustzijn is het belangrijkste startpunt. En vervolgens, check de bronnen.” Ze vervolgt: “Daarom moet bij het gebruik van AI altijd menselijk overzicht zijn. Iedereen kan een rol spelen bij het gebruik van verantwoorde AI”.
De stem van de patiënt
Volgens Vanda is ethische reflectie op AI geen luxe of formaliteit, het is de basis van een veilige en eerlijke technologie. “We moeten AI in de context van de gezondheidszorg plaatsen” zegt ze. “Hier gaat het om patiënten die niet altijd in staat zijn de meest verstandige keuze te maken, en dit vraagt om extra zorgvuldigheid als het gaat om privacy en het gebruik van data. Wij zijn hun stem en daar moeten we verantwoord mee omgaan”.
Philips Future Health Index
Vanda’s workshop valt samen met de wereldwijde publicatie van het Philips Future Health Index rapport. In dit rapport worden zorgprofessionals en patiënten bevraagd over het gebruik van AI in de zorg en de randvoorwaarden voor een effectief gebruik van AI. Het rapport eindigt met een aantal aanbevelingen om het vertrouwen in AI te versterken, waaronder bewezen effectiviteit, het voorkomen van vooroordelen in de data, en de noodzaak voor de juiste wettelijke kaders voor het gebruik van AI. Op 10 juni presenteert Philips het Nederlandse rapport.
