Medische technologiebedrijven moeten gelijkwaardige gesprekspartner worden in het zorgecosysteem

De grote uitdaging voor de Nederlandse zorg is het tekort aan personeel in de komende periode. Er zijn minder arbeidskrachten beschikbaar en tegelijkertijd hebben we meer zorgcapaciteit nodig. Het is mijn overtuiging dat de medische technologiesector een enorme bijdrage kan leveren aan het oplossen van dit probleem.

De medische technologiesector kan helpen bij het vinden van creatieve oplossingen, technologie ontwikkelen of verfijnen die nodig is in de zorg én helpen bij het implementeren van innovaties. Veel technologie die we nodig hebben voor de zorg is al ontwikkeld. De uitdaging zit vooral in de succesvolle en brede implementatie.

We kunnen daarbij leren van de regionale aanpak in Spanje, die we tijdens de zorgreis in januari 2023 hebben gezien. Bovendien is het van belang dat de technologiesector een gelijkwaardige gesprekspartner wordt in het zorgstelsel om beter te kunnen helpen bij het oplossen van de uitdagingen. De sector wordt nu nog te vaak als uitvoerder van beleid gezien en niet als kennispartner. Als technologiebedrijven in een vroeg stadium betrokken worden in de beleidsvorming en daarmee een maatschappelijke verantwoordelijkheid krijgen, kan je hen ook aanspreken op deze verantwoordelijkheid.

Gupta Strategists heeft onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van technologie om het arbeidsmarkttekort te verkleinen. De aanname is dat er in 2031 98.000 zorgverleners te weinig zullen zijn voor de ziekenhuis- en ouderenzorg. Volgens het onderzoek is het personeelstekort in de ziekenhuizen met 46.000 werknemers te verkleinen met bestaande technologie en in de ouderenzorg met 64.500 werknemers. Hierbij is meegenomen dat medische technologie zowel een preventief karakter kan hebben waarmee zorg wordt voorkomen en de productiviteit van zorgverleners kan verhogen door taken te verlichten of te automatiseren [1].

De implementatie van technologie vraagt echter om een geregisseerde aanpak waarbij ook de kennis van technologiebedrijven van belang is. Bedrijven zijn niet alleen betrokken bij de uitvoering, maar kunnen ook helpen bij de ontwikkeling van de oplossing. De Spaanse regionale aanpak kan hierbij als denkrichting helpen, maar wel met de betrokkenheid van de medische technologiesector. Een voorbeeld om de uitdagingen in het huidige stelsel te demonstreren is de toepassing van draagbare sensoren.

Met draagbare sensoren is het mogelijk om zorg te verplaatsen van het ziekenhuis naar een andere plek. Zo kan de inzet van deze sensoren kosten besparen, maar ook helpen om personeel efficiënter in te zetten door zorg naar een lager zorgzwaarteniveau te brengen of patiënten eerder naar huis te laten gaan.

Maar kunnen we deze innovatie eenvoudigweg op grote schaal implementeren? We verschuiven namelijk de zorg vanuit het ziekenhuis naar een andere plek. Hierdoor komt mogelijk meer zorg terecht bij beroepsgroepen en organisaties die al onder enorme druk staan, zoals de huisartsen, thuiszorg en ouderenzorg. Met monitoring op afstand kunnen we kosten besparen, maar als we alles bij het oude laten, verschuiven we mogelijk het arbeidsmarktprobleem. Het toepassen van technologie, zoals sensoren, vraagt ook een nieuwe blik op de inrichting van het zorglandschap. Verschuiven zonder verandering, leidt tot verschraling. Bovendien zijn er uitdagingen op het gebied van bekostiging. We moeten daarom met alle partijen in de zorg samen kijken hoe we dit realiseren.

In Nederland hebben we een gedecentraliseerd stelsel. Zoals mijn voorbeeld laat zien, kunnen we zorg buiten het ziekenhuis verplaatsen, maar zijn het nu de individuele ziekenhuizen die hier de leiding nemen en vooroplopen. We denken binnen het systeem beperkt samen na over waar patiënten geholpen zouden moeten worden, hoe we samen zorgprocessen veranderen en welke innovaties we toepassen. Het Integraal Zorgakkoord is wat mij betreft hiertoe een eerste aanzet.

Mijn oproep is maak medische technologiebedrijven onderdeel van de oplossing en het gesprek. Een nieuwe aanpak moet namelijk niet leiden tot een veelvoud van oplossingen en technologiebehoeftes, maar gebaseerd zijn op internationale schaalbare technologie – aangeboden in een ecosysteem.

Als bedrijven vanaf het begin meepraten kan gezocht worden naar de juiste en bestaande technologie, en kunnen we effectiever innoveren. In een complexe sector als de zorg zijn naast technologie ook de expertise en kennis van leveranciers van enorm belang.

Graag illustreer ik hoe technologie kan bijdragen aan het verlichten en voorkomen van zorg. Samen met het Bravis Ziekenhuis hebben we gewerkt aan continue monitoring op verpleegafdelingen. Via onze software en een koppeling met het EPD van ChipSoft zorgen we ervoor dat de monitoringsgegevens automatisch in het EPD terecht komen. Het ziekenhuis heeft berekend dat de registratielast daalt met drie minuten per patiënt. Voor de afdeling komt dit neer op een werklastreductie van ongeveer 0,7 FTE [2].

Met dezelfde oplossing kunnen we ook zorg voorkomen, door continue monitoring te ondersteunen met algoritmes kunnen we een early-warning score voor een patiënt vaststellen. Op basis van deze score kunnen verpleegkundigen eerder ingrijpen als de situatie van de patiënt verslechtert. Het resultaat bij Bravis is dat het aantal onverwachte ic-opnames bij patiënten met een grote buikoperatie met 8 procent afnam. Dit is een kleine winst op één afdeling, maar op grote schaal kunnen we veel meer impact maken [2].

Een ander voorbeeld is een efficiënter werkproces in de operatiekamer. Bij het St. Antonius ziekenhuis hebben we onderzoek gedaan naar de implementatie van de Philips Azurion. Uit onderzoek blijkt dat de gemiddelde interventieduur met 17 procent is gedaald, de gemiddelde voorbereidingstijd voor patiënten in de interventiekamer met 12 procent verminderd en de gemiddelde verwerkingstijd in de interventiekamer na de ingreep met 28 procent verlaagd [3]. Deze verbeteringen stellen het St. Antonius Ziekenhuis in staat om één extra patiënt per dag te behandelen. Dat betekent dat er honderden patiënten extra per jaar kunnen worden geholpen met hetzelfde team van zorgverleners.

Dit is niet het enige voorbeeld, zo werken we samen met het LUMC om te kijken of we MRI-scanners op afstand kunnen bedienen door middel van ons Radiology Operations Command Center. En zo hebben we veel meer voorbeelden van projecten, en niet alleen Philips maar andere bedrijven ook.