Technologische innovatie geeft hartspecialisten meer vertrouwen

 

 


Hartaandoeningen zijn een belangrijke pathologie in ons land. Elk jaar krijgen ongeveer 26.500 mensen voor het eerst de diagnose hartfalen. Naar schatting leven er bijna 142.000 mensen met hartfalen in Nederland, 86% is ouder dan 65 jaar.¹ Maar er is ook positief nieuws: technologische innovaties zorgen ervoor dat patiënten op latere leeftijd nog een operatie kunnen krijgen. “Er is een toename van ingrepen aan het hart op latere leeftijd, waarbij de patiënt achteraf weer op een bevredigende manier kan leven”, stelt dokter David Verhaert van het Ziekenhuis Oost-Limburg.
De vergrijzing en onze westerse levensstijl zorgen ervoor dat hart- en vaatziekten nog steeds in opmars zijn. Gelukkig worden de problemen steeds vroeger ontdekt en is een ingreep nu ook vaak mogelijk op latere leeftijd. Dokter Verhaert: “Als je vandaag op de afdeling hartbewaking rondloopt, zal je merken dat het overgrote deel van de patiënten 75-plussers zijn. Vroeger zouden we er niet aan gedacht hebben om hartchirurgie zelfs te overwegen op zo’n hoge leeftijd, vandaag is het een courante praktijk.”

Evoluties in de medische wereld

Dat heeft uiteraard te maken met de stijging van het aantal oudere patiënten, maar evenzeer met evoluties in de medische wereld. “Mensen hebben duidelijk een hogere kans om de kritieke fase onmiddellijk na de operatie goed door te komen”, weet dokter Verhaert. “Enerzijds is dat het gevolg van de kwaliteit en kennis van het medisch-chirurgisch team, die de laatste 10 jaar sterk zijn toegenomen, anderzijds zijn ook de postoperatieve zorgen op de intensieve eenheid spectaculair verbeterd.”¹
 

Daarnaast zijn we getuige van een hele reeks innovaties in zowel cardiologie als cardiochirurgie. “Klassieke en conventionele ingrepen zijn in heel wat gevallen vervangen door een minimaal invasieve chirurgische ingreep. Denk aan robotchirurgie of sleutelgat chirurgie, waarbij via een kleine opening geopereerd kan worden. Bovendien zijn er voor een toenemend aantal aandoeningen vaak percutane oplossingen mogelijk: daarbij kan de cardioloog zich toegang verschaffen tot het hart via een bloedvat en vervolgens via een katheter een coronaire stent plaatsen of een specifiek klepprobleem oplossen.”

Het is een innovatieve technologie die het echobeeld linkt aan de fluoroscopie en beide samenbrengt in één geintegreerd beeld. Je krijgt de voordelen van de twee technologieën te zien op één beeldscherm.”

Dr. David Verhaert

Cardioloog, Ziekenhuis Oost-Limburg

Een beslissing in team

Toch betekent dat niet dat alle risico geweken is. David Verhaert: “Naarmate de patiënt ouder wordt, is er uiteraard vaak ook sprake van een ruimere en complexe medische voorgeschiedenis. De kans op complicaties stijgt: patiënten hebben meer bijkomende aandoeningen zoals diabetes, een verminderde nierfunctie, een zwakker immuunsysteem en zijn bijgevolg fragieler, meer vatbaar voor complicaties. Het risico op een verlengde hospitalisatie na een bepaalde procedure neemt dus sowieso toe bij een bejaarde patiënt.”
 

De vraag of het zinvol is om een 80-plusser te behandelen vraagt dus een ernstige overweging van het behandelende medische team. “Als er een duidelijk risico verbonden is aan een bepaalde operatie, wordt een dergelijke beslissing steeds genomen na grondig overleg tussen de cardiologen, cardiochirurgen en cardioanesthesisten. In vele gevallen vragen we zelfs ook het advies van een geriater om een meer algemene inschatting van de patiënt te maken, om zo uiteindelijk de meest aangewezen oplossing te kiezen.”
 

“Een belangrijke vraag die we ons steeds stellen, is het inschatten van de kwaliteit van het leven achteraf: zal de patiënt - nadat zijn specifiek cardiaal probleem is opgelost - opnieuw functioneel kunnen zijn? Zal hij of zij terug op een bevredigende manier kunnen leven? Als dat het geval is, is leeftijd vandaag veel minder dan vroeger een hindernis”, bevestigt de arts. 

Medische innovatie gaat voort

Intussen gaat de medische innovatie nog steeds voort, bijvoorbeeld op het vlak van de beeldvorming bij hartoperaties. “Een structureel hartprobleem lossen we vandaag steeds vaker op met een ingreep in een cathlab. Via een kleine insnijding in een bloedvat wordt een katheter ingebracht waarmee de cardioloog de ingreep kan uitvoeren.”
 

Bij sommige procedures heeft de cardioloog niet alleen informatie nodig van fluoroscopie om zijn instrumenten en katheters correct in te brengen en te navigeren, maar is er ook nood aan begeleiding door echocardiografie, waarbij echografische beelden van het hart worden gemaakt. “Klassiek krijgt de cardioloog bij dergelijke procedures twee beeldschermen naast elkaar te zien, die hem helpen om de ingreep correct uit te voeren: het echobeeld en het fluoroscopiescherm, die elk een eigen verhaal vertellen”, vertelt dokter Verhaert.
 

“Echocardiografie is beter in het visualiseren van weke weefsels of klepstructuren, terwijl je met röntgenstralen dan weer de katheter zelf beter in het licht kan stellen. Je kan het vergelijken met twee complementaire bronnen van informatie die de cardioloog simultaan moet verwerken, om er à la minute een eigen 3D interpretatie van te maken.”

EchoNavigator, Ziekenhuis Oost-Limburg

Technologie geeft meer vertrouwen

Sinds kort heeft Philips een nieuwe applicatie die deze twee complementaire beelden simultaan in één scherm weet te vatten: de Echonavigator. David Verhaert: “Het is een innovatieve technologie die het echobeeld linkt aan de fluoroscopie en beide samenbrengt in één geïntegreerd beeld. Je krijgt de voordelen van de twee technologieën te zien op één beeldscherm. De Echonavigator helpt dus de cardioloog om zich nog beter te oriënteren bij het bereiken van zijn doel.”
 

Tijdens de operatie wordt de arts nog steeds begeleid door een echografist. “Deze nieuwe technologie bevordert de communicatie tussen beiden. De arts kan zelf meer zien en is in staat om het beeld van de navigator op elk moment te bewerken door bijvoorbeeld in te zoomen, doorsnedes maken of een marker aan te brengen die helpt om de katheter gericht naar een specifiek doel te sturen. In het algemeen ervaren we dat deze innovatieve techniek ons meer vertrouwen geeft bij het uitvoeren van complexe procedures, omdat je een veel beter zicht hebt en je je meer kan concentreren”, aldus de Limburgse arts. 

Positief voor patiënt en ziekteverzekering

Deze technologische innovatie is duidelijk een stap vooruit voor artsen die zich toeleggen op cardiologische interventies. “Beeldvorming zal altijd van vitaal belang zijn, niet alleen bij het diagnosticeren van structurele hartkwalen maar ook bij het plannen en uitvoeren van een specifieke ingreep. Het is duidelijk dat de Echonavigator complexe procedures eenvoudiger kan maken en op die manier helpt om sommige grenzen te verleggen. Hoe meer zelfvertrouwen en ervaring de behandelende chirurg heeft, hoe vlotter de ingreep ook zal kunnen verlopen.”

Hartaandoeningen die voorheen alleen konden worden verholpen via een drastische ingreep in de operatiekamer, kunnen vandaag dankzij dergelijke ontwikkelingen steeds vaker worden behandeld in een cathlab op een minimaal invasieve wijze. Als deze evolutie zich doorzet en minimaal invasieve ingrepen stilaan de norm worden, kan dit ook voor de ziekteverzekering belangrijke voordelen met zich meebrengen.
 

David Verhaert: “Na een klassieke operatie waarbij bijvoorbeeld een zieke aortaklep moet worden vervangen, blijft een patiënt gemakkelijk 7 tot 10 dagen in het ziekenhuis. Bij een percutane plaatsing van een aortaklep daarentegen kan een bejaarde patiënt al na 3 dagen naar huis. De hoge kostprijs en afwezigheid van terugbetaling voor sommige percutane technieken, heeft er in België echter toe geleid dat deze innovatieve ontwikkelingen slechts traag hun intrede hebben gedaan. Als cardiologen hopen we dat ook de potentiele besparingen door de beleidsmakers worden opgepikt. Zeker nu we merken dat voor sommige technieken de prijs aanzienlijk daalt, kunnen dan meer en meer patiënten op deze manier geholpen worden.” 

Lees meer over Philips EchoNavigator.

Gerelateerde artikelen

  • Isala Hartcentrum: eerste cardiosite voor Azurion

    Isala Hartcentrum: eerste cardiosite voor Azurion

    In augustus 2016 werd Azurion 7C12 geplaatst bij Isala Hartcentrum in Zwolle. Het systeem heeft de geometrie van Allura, maar een volledig vernieuwd platform.

[¹] Bron Hartstichting (www.hartstichting.nl/hart-vaten/cijfers)