1
Martin's woord

In gesprek met de expert

Van 5 tot 11 maart vindt de Nationale Week Zonder Vlees plaats, georganiseerd door Isabel Boerdam, bekend van het boek en blog De Hippe Vegetariër. Doe jij ook mee? In dit interview met Jettie Hoonhout vind je allerlei tips en weetjes over het eten van minder vlees. 

Hoe maken we minder vlees eten normaal?

  • Naam: Jettie Hoonhout
  • Beroep: gedragswetenschapper bij de onderzoeksafdeling van Philips met meer dan 10 jaar onderzoekservaring op het gebied van gezonde voeding
  • Eetpatroon: flexitariër
  • Dagen vlees per week: 1-2 dagen per week vis en 1 dag per week vlees
Jettie portret

Van 5-11 maart is het de Nationale Week Zonder Vlees. Een initiatief bedoeld om Nederland in beweging te brengen en te laten zien hoe gemakkelijk het is om wat minder vlees te eten. Hoe kijk jij hiernaar?

 

Ik denk dat er de laatste jaren steeds meer aandacht is gekomen voor een dagje minder vlees. Ook in supermarkten zie je een steeds groter aanbod van vleesalternatieven en in restaurants staan er steeds meer serieus lekkere vegetarische gerechten op de kaart. Nog meer aandacht is alleen maar heel goed en kan mensen helpen om deze stap te zetten. Standaard één tot twee dagen in de week geen vlees eten is goed voor je gezondheid, goed voor het milieu en bovendien gewoon heel erg lekker. Het zou heel mooi zijn als minder vlees de nieuwe norm wordt in de Nederlandse eetcultuur.

Waarom denk je dat vlees zo’n groot onderdeel is van ons dagelijks eetpatroon?

 

De aardappels-vlees-groente traditie in Nederland is heel erg sterk. Tachtig jaar geleden was dat nog wel anders. Toen was elke dag vlees eten zeker niet normaal voor het gemiddelde Nederlandse gezin, omdat het gewoon erg duur was, een luxeproduct dus. Maar naarmate we in Nederland welvarender zijn geworden is de vleesconsumptie toegenomen en inmiddels is het de gewoonste zaak van de wereld. Er is tegenwoordig veel goedkoop bewerkt vlees te koop. Het zit in onze cultuur en veel mensen weten ook niet wat je kan eten in plaats van vlees of ze denken dat het moeilijk is. Je ziet het ook in ontwikkelingslanden zoals China, daar komt vlees nu opeens vaker op het menu, terwijl veel van die landen tot nu toe grotendeels vegetarisch aten. We moeten een beetje terug naar vroeger, toen was vlees een luxe, dat zou het weer moeten worden. We hebben het niet dagelijks nodig. Minder vlees eten is een gedragsverandering die niet alleen goed voor jezelf is, maar ook voor het milieu en het verminderen van dierenleed. 

Wat is er volgens jou voor nodig om mensen te bewegen de alternatieven te ontdekken en een dagje minder vlees normaal te vinden?

 

Mensen denken dat het niet lekker en ingewikkeld is. We moeten hen laten zien dat dat niet zo is. Zo’n campagne als de Nationale Week Zonder Vlees gaat daar zeker bij helpen. Wat belangrijk is om je te realiseren is dat het gezin heel veel invloed heeft op hoe mensen naar hun voeding kijken en wat mensen normaal vinden. Als je een gedragsverandering wilt doorvoeren, moet je de sociale omgeving zoals vrienden en familie mee zien te krijgen. Dat is vaak een uitdaging, maar hier kunnen bijvoorbeeld vleesvervangers een oplossing voor bieden. Die zijn herkenbaar – je hebt immers ook gehakt, worstjes en burgers – en de kwaliteit en variatie is tegenwoordig enorm verbeterd. Bovendien moet je niet in één keer een drastische omslag willen maken. Het moet langzaam en gestaag gangbaarder worden. Eén dagje minder vlees in de week is al een hele belangrijke eerste stap.

Veel mensen denken dat vegetarisch eten niet gezond is, onvoldoende verzadigd of smakeloos is. Wil je drie tips geven om deze mensen op weg te helpen?

 

1. Gezond | Hier hoeven mensen absoluut niet bang voor te zijn. Als je kijkt naar studies dan hebben vegetariërs vaak een gezonder gewicht dan niet-vegetariërs, ook scoren vegetariërs vaak positiever op andere gezondheidsbepalingen. Vanuit wetenschappelijk oogpunt kan vegetarisch eten dus absoluut heel gezond zijn. Je moet wel aandacht besteden aan je B12, want dat is lastig te vinden in plantaardige producten, maar dat kan je wel weer uit bijvoorbeeld zuivel en eieren halen. Parttime vegetariërs (flexitariërs, red.) hebben sowieso geen probleem, want zij krijgen ook nog alle voedingsstoffen van vlees binnen.

2. Voedzaam | Neem bijvoorbeeld Chili Sin Carne, dat is een heerlijk en enorm voedzaam gerecht. Sowieso zijn peulvruchten en volkoren granen een hele goede basis voor een langdurig verzadigd gevoel. Linzen en kikkererwten zijn een goed instapmodel, daar kan je heel gemakkelijk lekkere dingen mee maken, ook voor kinderen. En als je dan geen vlees hebt gegeten, trakteer jezelf dan lekker op een toetje zoals yoghurt met noten en honing. Heerlijk!

3. Smakeloos | Denk aan Ottolenghi, de bekende Londense groentechef, en durf het aan om eens te experimenteren met alle mogelijke verse en gedroogde kruiden. Hiermee kan je groenten fantastisch opfleuren en op smaak brengen. Denk ook eens na over de verschillende bereidingswijzen van groenten. Een groente koken of roosteren maakt al zoveel verschil qua smaak! Bovendien zijn er ontzettend veel verschillende soorten groenten, dus varieer vooral en blijf jezelf verrassen.

Als mensen het moeilijk krijgen tijdens de week en het verlangen naar vlees even niet kunnen weerstaan, welke tip zou je ze dan mee willen geven?

 

Vlees heeft een bepaalde hartige ‘umami’ smaak die mensen misschien gaan missen, evenals het verzadigde gevoel van de prote.ne. Voor zo’n moment zou ik zeggen: bak lekker een eitje. Dat vult goed en heeft ook die ‘umami’ smaak van vlees. Een goede traktatie voor op zo’n moeilijk moment. Zorg er ook voor dat je een lekkere hartige snack bij je hebt zoals bijvoorbeeld rauwkost met hummus, je maakt in vijf minuten je eigen hummus in de Philips Multichopper. Of maak in de Airfryer gezonde, knapperige vegaburgers van zwarte bonen of van linzen en zoete aardappel. Heerlijk! Helpt dat niet? Ga dan je tanden poetsen, onderzoek heeft uitgewezen dat je daarna je frisse smaak niet meer wilt verpesten.

Als mensen een week zonder vlees overleefd hebben, hoe kunnen ze een dagje minder vlees daarna op lange termijn in hun eetpatroon integreren?

 

Tijdens de week ga je heel veel leuke, makkelijke en lekkere recepten ontdekken. Ik denk dat mensen daardoor in gaan zien hoe gemakkelijk het is om dat in ieder geval één keer in de week vol te houden. Het is leuk, hoeft niet ingewikkeld te zijn en is echt een bijdrage aan je eigen gezondheid en het milieu. Mensen moeten ervaren dat het de moeite waard is om het vol te houden. Dus spreek één dag in de week met jezelf af en kook die dag je favoriete recepten uit dit magazine. Tot slot zou ik graag een oproep doen aan de retailers, zij spelen zo’n grote rol in de keuze van de consument. Zij zouden ook hierna actief één keer per week een dagje zonder vlees kunnen stimuleren door middel van promoties en recepten. Zo’n duurzame aanpak gaat hier echt bij helpen.

Heel veel mensen zullen zich afvragen: hoeveel vlees mag ik dan wel eten? Wat is volgens jou de goede balans in een week?

 

De gemiddelde Nederlander eet op dit moment meer vlees dan nodig is, dus vlees minderen is alleen maar goed. Als je een gevarieerd, gebalanceerd eetpatroon hebt, kan één tot twee dagen in de week geen vlees eten alleen maar een goede bijdrage leveren aan je gezondheid. Eet in plaats van vlees voldoende peulvruchten en volkorengranen en wees matig met toegevoegde suikers en zout. Een goede stelregel: zorg altijd dat de helft van je bord uit groenten bestaat. Als je het moeilijk vindt om voldoende groente te eten, schaf dan een goede blender aan en pureer gekookte groenten in een soep, maak een verse pastasaus of maak iedere ochtend een smoothie. Op die manier eet je stiekem veel meer groenten dan je denkt!

Het advies van het Voedingscentrum

“Onbewerkt mager vlees staat in de Schijf van Vijf. Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten. Een voorbeeld van een weekindeling kan zijn: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rood vlees en 2 dagen kip of ander gevogelte.”

NWZV_subscribe

 

Wil je ook mee doen met de Nationale Week Zonder Vlees? Schrijf je dan in en ontvang het Week Zonder Vlees-magazine boordevol inspiratie.