Persoonlijke gezondheidsomgeving geeft mensen regie over eigen gezondheid

Co-creatie patiënten, zorgprofessionals en bedrijven

Dat de zorg voor complexe vraagstukken staat, is evident. En dat patiënten, zorginstellingen en bedrijven de handen ineen moeten slaan voor slimme, op de mens gerichte oplossingen ook. Philips en Zorgnetwerk Midden-Brabant (ZMBR) deden dan ook precies dat. Met een persoonlijke gezondheidsomgeving brengen ze ‘baas over eigen data’ een stap dichterbij.
Mensen zo lang mogelijk fit, vitaal en in eigen regie houden. Voor Veronique Holtmaat, directeur ZMBR, een samenwerkingsverband van regionale zorgaanbieders zoals het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, GGZ, VV&T-organisaties en huisartsen, is het één van de belangrijkste uitdagingen binnen de zorg. ‘We worden allemaal ouder, maar niet per se gezond ouder. In 2050 is een derde van de populatie boven de zestig jaar. Dat betekent dat het aantal chronische aandoeningen, en de druk op de zorgkosten, zal toenemen. Met deze persoonlijke gezondheidsomgeving snijdt het mes aan twee kanten. Een digitale oplossing die mensen helpt hun ziekte zelf te ‘managen’ en die tegelijkertijd efficiënt is en kostenbesparend werkt.’

Delen van data

In de persoonlijke gezondheidsomgeving, in eerste instantie ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2, worden allerlei data rondom de patiënt verzameld. De patiënt is eigenaar van de omgeving en bepaalt zelf met welke zorgprofessionals hij zijn dossier deelt. Hij kan zelf gezondheidsgegevens invoeren via een persoonlijke login op de smartphone, maar ook data vanuit het ziekenhuis of de huisartsenpraktijk komen via verbonden systemen op het platform samen. Een vooruitstrevende stap, zegt Mark van Meggelen, Senior Director Connected Care Philips Benelux. ‘In de medische wereld draait veel om data, maar die data moeten wel geïntegreerd worden in het zorgproces. Met dit gedeeld dossier heeft de huisarts een up-to-date overzicht van gezondheidsgegevens voorhanden. Op de interface voor zorgprofessionals kunnen ze onderling notities uitwisselen, ontwikkelingen analyseren en patiëntdoelen formuleren. Zo zorgen we er dus niet alleen voor dat patiënten meer inzicht hebben in hun medische situatie. We bevorderen ook de onderlinge samenwerking tussen de zorgverlener en de patiënt.’ 

Zorg op afstand

Ook op het gebied van communicatie is er stevig in de oplossing geïnvesteerd. Met de ingebouwde chatfunctie krijgen patiënt en zorgverlener de kans direct met elkaar te communiceren als dat nodig is. ‘Heel handig’, zegt Veronique. ‘Als je je als patiënt zorgen maakt omdat bijvoorbeeld je glucosewaarden opeens zijn gestegen, kun je makkelijk even contact zoeken met je zorgverlener. Ook zorgverleners kunnen meteen reageren als ze opvallende ontwikkelingen in het dossier van hun patiënt ontdekken. Door die kortere lijntjes hoeven mensen niet telkens naar de huisarts en worden vragen, zorgen of twijfels sneller besproken.’ Een ander pluspunt is de medische tijdslijn van de patiënt. ‘Vaak spreken patiënten en zorgverleners elkaar alleen in de spreekkamer, op een periodiek consult. Zorgverleners moeten zich voor de behandeling op die momentopnamen baseren. Door het samenbrengen van data, en betrokkenen de mogelijkheid te geven direct met elkaar te communiceren, hebben zorgverleners een scherper totaalbeeld van de medische ontwikkeling van de patiënt. En dat is belangrijk, want zo kunnen ze beter dan ooit persoonsgerichte zorg bieden.’
“De uitdaging was om dat wat technisch mogelijk is, bruikbaar en beschikbaar te maken voor mensen. Zodat ze er echt wat aan hebben in hun dagelijks leven.”

Veronique Holtmaat

Directeur ZMBR

Co-creatie patiënten, zorgprofessionals en bedrijven

Volgens Veronique staan we aan het begin van een zich steeds sneller ontwikkelend fenomeen. Niet alleen door de techniek, maar ook door de bijzondere manier waarop de oplossing tot stand kwam. Samen met patiënten, zorgprofessionals en experts van Philips werkte ZMBR aan de ontwikkeling ervan, in de innovatieve omgeving HealthSuite Labs. ‘De uitdaging was natuurlijk om dat wat technisch mogelijk is, bruikbaar en beschikbaar te maken voor mensen. Zodat ze er echt wat aan hebben in hun dagelijks leven. Er komen weleens producten op de markt die volledig zijn doorontwikkeld door de industrie. Als zo’n product dan niet aansluit bij de behoeften van de gebruikers, heb je eigenlijk geen mogelijkheden meer om het te veranderen. Als we oplossingen goed toepasbaar willen maken op de praktijk, moeten we dus naar een nieuw co-creatieproces toe. Dat betekent dat we samen met de eindgebruikers om de tafel moeten gaan zitten om behoeften bloot te leggen. Gewoon vragen: ‘Oké, je hebt diabetes type 2, wat betekent dat voor jou? Wat zou jou helpen in je dagelijks leven?’. Dat hebben we dus gedaan. Patiënten vertelden hun verhaal en vanuit die insteek, en de input van zorgverleners, zijn we gaan creëren. En dat deden we in verschillende stappen, waarbij we het prototype steeds opnieuw aan de groep voorlegden om het vervolgens te verbeteren. Zo wisten we zeker dat het precies aansloot bij de gebruikersbehoeften.’

Pilot in volle gang

Inmiddels is er anderhalf jaar verstreken en is het prototype klaar voor de validatie fase in de praktijk. De eerste resultaten van de eerder dit jaar gestarte test worden over een tijdje verwacht, vertelt Mark: ‘Zowel de app voor patiënten als de interface voor zorgverleners draaien ‘live’ voor een testgroep van huisartsen en diabetespatiënten. Met deze pilot willen we achterhalen hoe de persoonlijke gezondheidsomgeving door patiënten wordt ervaren en hoe de samenwerking met zorgverleners wordt beïnvloedt om nog betere communicatielijnen te creëren.’

Veronique hoopt op een succesvolle test: ‘Met goede, positieve ervaringen kunnen we het prototype verder ontwikkelen en in de toekomst ook voor andere patiëntgroepen dan diabetespatiënten inzetten. Dat zou mooi zijn, want de focus op tijd- en plaatsonafhankelijke zorg neemt een steeds hogere vlucht. En ik denk dat we door een digitale oplossing als dit het leven van heel wat mensen kunnen vergemakkelijken. Gewoon thuis, op het werk of waar ze ook zijn. En wanneer ze maar willen.’

HealthSuite Labs

We introduceren HealthSuite Labs als een innovatieve omgeving waarin een ziekenhuisnetwerk (of een breder zorgnetwerk) rechtstreeks samenwerkt met een team Philips-deskundigen om een bepaald probleem aan te pakken en te komen tot een versnelde ontwikkeling en uitwerking van een oplossing.