‘Clear Mind’-project van Philips zorgt voor minder gevallen van delirium op IC afdelingen

oktober 18, 2011

Patiënten op intensive-careafdelingen (IC) hebben vrijwel altijd te kampen met grote lichamelijke en geestelijke stress. Zij bevinden zich op de IC-afdeling vanwege een levensbedreigende aandoening en de onbekende omgeving en intensieve behandeling zorgen voor nog meer stress. Hierdoor glijden veel patiënten weg in een toestand van delirium (acute verwardheid). Het ‘Clear Mind’-project van Philips is erop gericht om de omgeving zodanig in te richten dat de stress van patiënten afneemt. Hierdoor kan het aantal gevallen van delirium op IC-afdelingen worden teruggedrongen, evenals de vaak ernstige gevolgen hiervan.

 

Delirium op IC-afdelingen
Delirium vormt een ernstig probleem op IC-afdelingen: patiënten raken verward, weten niet meer waar ze zijn of herkennen hun familieleden niet meer. In sommige gevallen worden patiënten hyperactief; ze proberen dan bijvoorbeeld om op te staan uit bed, de bewakingsapparatuur uit te schakelen of hun infuus los te trekken. In andere gevallen vertonen ze verschijnselen van hypoactiviteit en worden ze zeer slaperig of teruggetrokken. De symptomen van delirium worden gemakkelijk verward met die van andere aandoeningen, zoals dementie of depressie. Daarom moeten de symptomen worden herkend door een ervaren arts of verpleegkundige die vervolgens ingrijpt. Dit is van groot belang, omdat uit onderzoek blijkt dat patiënten met delirium twee keer zoveel risico lopen om te overlijden tijdens hun verblijf op de IC-afdeling en drie keer zoveel risico op overlijden in de daaropvolgende zes maanden, vergeleken met patiënten die geen symptomen van delirium vertonen. Delirium heeft ook grote financiële gevolgen: het leidt bijvoorbeeld tot 30 à 60 procent hogere zorgkosten per deliriumpatiënt doordat patiënten langer op de IC-afdeling moeten blijven. Alleen al in de Verenigde Staten bedragen de kosten van delirium op IC-afdelingen naar schatting 145 miljard dollar per jaar. Dat is meer dan anderhalf keer zoveel als de jaarlijkse kosten van de diabetesepidemie in de VS. Het voorkomen van delirium en het verbeteren van diagnosemethoden zijn dan ook belangrijke uitdagingen in de zorg.

 

Oorzaken van delirium
Er zijn veel verschillende oorzaken van delirium, die echter in twee algemene categorieën kunnen worden onderverdeeld. De eerste categorie omvat klinische factoren zoals onvoldoende pijnbestrijding, verwondingen, medicatiegebruik, verstoring van de stofwisseling en ophoping van giftige stoffen. Sommige van deze factoren hebben een rechtstreeks effect op de chemie van de hersenen van de patiënt. De tweede categorie betreft omgevingsfactoren, zoals het verblijf in een onbekende omgeving, de afwezigheid van vrienden en familie, verstoring van de slaap door waarschuwingssignalen van bewakingsapparatuur of activiteiten van verpleegkundigen (bijvoorbeeld routinematige observaties of toediening van medicatie) en verstoring van het dag-nachtritme doordat de verlichting altijd aanstaat en de patiënt het contact met de buitenwereld verliest. Deze oorzakelijke factoren zijn vaak aanwezig op IC-afdelingen en sommige zijn een onvermijdelijk gevolg van de klinische zorg die patiënten ontvangen. Het is echter uitermate belangrijk om de effecten zoveel mogelijk te beperken, aangezien delirium vaak zeer traumatiserend is voor patiënten en hun prognose verslechtert.

 

Het ‘Clear Mind’-project van Philips
Het doel van het ‘Clear Mind’-project is om het aantal gevallen van delirium op IC-afdelingen zoveel mogelijk terug te dringen door grip te krijgen op de omgevingsfactoren die bijdragen aan het ontstaan van de aandoening, en door verpleegkundigen te voorzien van feedback zodat zij de verleende zorg kunnen afstemmen op de individuele patiënt.

 

Er is steeds meer bewijs dat geluid op IC-afdelingen in belangrijke mate bijdraagt aan verstoring en verwardheid bij de patiënt. Het Clear Mind-project richt zich daarom onder meer op het beperken van de negatieve gevolgen van omgevingsgeluid, zoals stemgeluid en waarschuwingssignalen van bewakingsapparatuur. Door gedurende meerdere dagen de geluiden in een representatieve IC-kamer te analyseren, konden de onderzoekers een computermodel opstellen dat de verschillende geluiden in categorieën indeelt, zoals stemgeluid, waarschuwingssignalen en vallende voorwerpen. Het model voorspelt vervolgens in welke mate de geluiden zorgen voor verstoring bij de patiënt. Philips Research gebruikt dit computermodel onder meer bij de ontwikkeling van concepten voor zorgomgevingen die de genezing van patiënten bevorderen. Het model kan namelijk een visueel signaal afgeven van de geluidskwaliteit in een bepaalde ruimte en aangeven in hoeverre die geluidskwaliteit zou kunnen bijdragen aan delirium. Dit zou artsen en verpleegkundigen kunnen helpen om alerter te zijn bij de behandeling van bepaalde patiënten en beter op geluiden te letten.

 

Toekomstig onderzoek
In de toekomst zal het onderzoek zich richten op het actief terugdringen van ongewenst geluid (bijvoorbeeld van klimaatregelingssystemen) met behulp van wegfilterings- en maskeringstechnieken. De hiervoor gebruikte luidsprekers zouden ook aangename geluiden kunnen produceren, zoals de favoriete muziek van de patiënt. Dit zou patiënten kunnen helpen zich te oriënteren en zou angst en spanning kunnen verminderen.

Naast het beheersen van geluid om het risico op delirium te verminderen, wordt in het Clear Mind-project ook onderzoek verricht naar het gebruik van videotoezicht voor de permanente bewaking van deliriumpatiënten. De videobeelden worden geanalyseerd om verstoorde lichaamsbewegingen te herkennen die kunnen wijzen op delirium. Het gaat daarbij onder meer om toegenomen motorische activiteit en rusteloosheid bij hyperactieve deliriumpatiënten en verminderde motorische activiteit en bewegingssnelheid bij hypoactieve patiënten.

Andere onderzochte aspecten in het Clear Mind-project betreffen onder meer verlichting, luchtkwaliteit en temperatuur en manieren om deze factoren te beheersen om delirium te helpen voorkomen.

 

Meer informatie: